Rzeźba Heinza Macka w Poznaniu

23 listopada 2006 r. o godz. 17.00 przy Alei Marcinkowskiego w Poznaniu zostanie odsłonięta plenerowa instalacja Stela niemieckiego artysty Heinza Macka. Rzeźba została zakupiona przez Wielkopolskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w ramach projektu Poznań Miasto Sztuki.

Heinz Mack należy do najwybitniejszych artystów niemieckich starszego pokolenia. Urodził się 8 marca 1931 r. w Lollar (Hesja). Studia malarskie ukończył w 1953 r. w Akademii Sztuki w Düsseldorfie, oraz z zakresu filozofii - w 1956 r. na uniwersytecie w Kolonii.
Wraz z Otto Piene założył w 1957 r. w Düsseldorfie grupę Zero, do której rok później wstąpił też Günther Uecker.

Podstawowymi problemami twórczości Macka było od początku światło i ruch. Już od 1957 r. tworzył z metalu i szkła "Reliefy świetlne" - najczęściej z puncowanej blachy aluminiowej, kolumny wibrującego światła z metalu lub szkła, oraz "Srebrne dynama". Są to podświetlone obrazy, które składają się z dwóch warstw szkła mrożnego w równoległe, gęste prążki, przy czym spodnia warstwa, w kształcie koła, obraca się wolno wokół swej osi. Daje to efekt ustawicznie zmieniających się, świetlistych układów.
W 1959 r. stworzył artysta słynny, na poła utopijny "Projekt Sahara". Został on częściowo zrealizowany w 10 lat później na pustyniach Maroka i Tunezji. Były to stele z białego metalu odbijającego blask słoneczny, mury z luster, świetlne ogrody z połyskliwych, metalowych drzew baśniowych, sztuczne słońca itp.

Swoje świetlne stele realizował i do dziś realizuje twórca w wielu miejscach, żeby wymienić tu tylko las 20 steli w Nowym Jorku (1966), stelę w ogrodach weneckiego Biennale (1970), w Osace (1970), w Münster i Monachium (1977), Berlinie (1984) i świetlny obelisk tamże przed Europa - Zentrum (1987), czy kompozycję z monumentalnych steli w Lichtenstein (2001) - łącznie w ok. 20 miastach.
Także w blisko 20 miastach zrealizował artysta dzieła rzeźbiarskie w przestrzeni otwartej i gmachach użyteczności publicznej posługując się różnymi materiałami: granitem, szlifowanym metalem, szkłem, brązem; często stosuję wodę i instalacje świetlne. Tak powstały jego obeliski, fontanny, ściany - wodospady, ściany ze światła, mury, aranżacje placów miejskich itp. Przykładowo przypomnieć tu warto odlany z brązu, 18 metrowy obelisk (1988) w Berlinie czy 11-mertowy słup w pasażu bankowym w Kresfeld, rzeźbę z wody w Münster (1977). Spośród dzieł kutych w kamieniu trzeba wymienić ostrzegający pomnik z czarnego granitu Anny Frank w Duisburgu (1988) i kolumnę z portugalskiego granitu - monolit liczący 10 m. wys. wzniesiony przed katedrą w Kolonii (1984). Artysta tworzył też dekoracyjne układy z różnobarwnych płyt granitowych dla placów miejskich jak piazzetta pomiędzy budynkami muzeów w Berlinie (1992) czy plac z fontanną i ścianą wody przed Dresdner Bank we Frankfurcie (1981).


Mack jest laureatem wielu nagród m.in. Nagrody Miasta Krefeld w 1958 r., "Premio Selezione Marzotto" na Biennale San Marino (Włochy) w 1963 r., I Prix arts plastiques na 4 Biennale Młodych w Paryżu w 1965 r., I Nagroda Międzynarodowego "Światło 79" w Eindhoven (Holandia) w 1979 r., oraz Głównej Nagrody w Dziedzinie Kultury Rheinisches Sparkassenverbandes w 1992 r.

Od 1991 r., po 27 latach przerwy, powrócił Mack do malarstwa. Swoje obrazy tytułuje: "Chromatyczne konstelacje". Do wybitnych jego osiągnięć artystycznych należą zrealizowane projekty wnętrz sakralnych m.in. kaplica w Neuss, tabernakulum dla kościoła w Mönchengladbach, całościowe rozwiązanie wnętrza kaplicy św. Lambertusa w Mettmann i kościoła św. Teresy w Kaiserlautern.

Dla uczczenia 75 urodzin Heinza Macka została zorganizowana i otwarta 6 października 2006 r. w trzynastu salach muzealnych wielka, retrospektywna wystawa jego dzieł w Pergamon - Museum w Berlinie, która potrwa do 21 stycznia 2007 r. Jest to pierwszy przypadek indywidualnej wystawy żyjącego artysty w tym prestiżowym miejscu.

Pergamon-Museum jest czynne codziennie oprócz poniedziałków. Od wtorku do niedzieli od 10.00 - 18.00, w czwartki od 10.00-22.00.

Museumsinsel, Am Kupfergraben, Berlin 10178, Germany
Tel: 49 0 30-2090 5577
URL: www.smb.spk-berlin.de
E-mail: vam@smb.spk-berlin.de

Dr Bożena Kowalska

PROJEKT HEINZA MACKA DLA POZNANIA:
Stela Heinza Macka
dla Poznania jest dziełem dla twórczości artysty bardzo charakterystycznym. Formy przestrzenne podobne do niej stylem zdobią wiele miast Europy i nie tylko Europy. Często oświetla je twórca od wewnątrz światłem elektrycznym, często do ich stworzenia używa spadającej po ścianach wody. Każda z jego stel jest inna, ale wszystkie noszą wspólne cechy wyobraźni twórczej ich autora, nacechowanej jego niezwykłą indywidualnością.

Stela poznańska, zgodnie z wyborem twórcy usytuowana przy Al. Marcinkowskiego, naprzeciw starego gmachu Muzeum Narodowego, będzie liczyła 18 m wysokości. Górna jej partia, tworząca promienistą koronę z wydłużonych, różnej długości i różnej szerokości trójkątnych form, wyciętych ze szlifowanej, stalowej blachy, obracać się będzie wolno wokół osi z szybkością 3 do 4 obrotów na minutę.
Także niżej, promieniście jak w koronie osadzone, wzdłuż głównego słupa steli umieszczone będą wydłużone wykroje z polerowanej blachy.
Poznańska stela Macka będzie bardziej formalnie urozmaicona i bogata, niż większość jego prac. Wprawdzie sama nie będzie źródłem światła, ale metal polerowany jak lustro odbijać będzie w dzień - blask słońca, wieczorem i nocą - światło reflektorów skierowanych na rzeźbę przynajmniej z dwóch punktów.

dr Bożena Kowalska
Kurator projektu



1.PŁASKORZEŹBA SAHARA, 1960/61
Jedna z dwóch 13-metrowych płaskorzeźb, która wykonana została dla szkoły w Leverkusen

2.Heinz Mack, 2006

3.OBELISK Z BRĄZU, 1985-88
18-metrowa rzeźba z brązu dla Henrietteplatz w Berlinie

4.MOST KOLEJOWY w kolorowej aranżacji artysty
(Autostrada A2 na wysokości Gladback km 459,625)
Most ma długość 100 m, wysokość 17 m, ok. 1990 r.

5.Zaprojektowane przez artystę EKRANY CHRONIĄCE PRZED HAŁASEM
przy autostradzie A2 w Bottrop i Gladbeck oraz przy drodze krajowej nr L631 w Bottrop, różnorodne formy, od 1984-1990

6.Sala Macka w Beisel-Haus, 1991
Environment sali o pow. 210 m2, jak również realizacja rzeźby z kolorowego naparowanego szkła dla atrium
4 x 4 x 4,5 m, waga 4 tony

7.RZEŹBA WODA-ŚWIATŁO, 1991
10-metrowa rzeźba ze szkła, stali stopowej, wody, oświetlenia
dla miejskiej kasy oszczędnościowej Stadtsparkasse Mönchengladbach

8.Zagospodarowanie terenu placu w Berlinie, 1984-2002
pod tzw. PIAZETTĘ, plac łączącego Nationalgalerie, Kupferstichkabinett oraz Kunstgewerbemuseum

9.LUSTRZANY KLIN I STELA, 1992
Zespół rzeźb w zbiorniku wodnym ze stali stopowej,
5 x 7 x 0,2 m, Hamburg

10.PLATZ DER DEUTSCHEN EINHEIT (Plac jedności narodu niemieckiego)
Plac ten powstał w 1988 r. w Düsseldorfie na Berliner Allee (przed budynkiem wojewódzkiego banku centralnego LZB), max. wysokość 11 m

11.WIELKA RZEŹBA WODNA, 1995
Stal stopowa, granit, woda, oświetlenie, max. wys. 5 m
2 bloki granitowe, każdy ok. 15 ton
tarcza fontanny: średnica ok. 9 m
dla Centrum Medialnego (Medienzentrum) grupy wydawniczej (Verlagsgruppe) Passau

12.Rzeźba wykorzystująca wodę i światło, 2006
7-metrowa rzeźba z plexi, aluminium, wody, oświetlenia,
dla kasy oszczędnościowej Sparkasse Hagen

13.RZEŹBA WYKORZYSTUJĄCA ODBICIE NIEBA, 1976
23,5-metrowa rzeźba ze stali stopowej dla Uniwersytetu Bundeswehry (Bundeswehr-Hochschule) w Monachium

14.SŁUP ŚWIETLNY, 1987
30-metrowy szklany obelisk przed Europazentrum w Berlinie

15.HARMONIA SANITATIS, 2002
Stalowa rzeźba dla klinik Maria-Hilf GmbH w MönchengladbachWysokość elementu pionowego: 6,3 m
belek poziomych: 10,4 m
belek diagonalnych: 12,3 m

16.MIŁOŚĆ KAMIENI, 1984
Rzeźba wodna z różnych materiałów: stal stopowa, marmur, zbiornik wodny ze srebrną mozaiką,
Średnica: 13 m
Łączna waga kamieni naturalnych: 85 ton

17.RZEŹBA ŚWIETLNA, 1991
Dla foyer Grand Hotel Esplanade w Berlinie

18.WIELKI RYTM, 1986
Rzeźba ta znajduje się na Kapuzinerplatz miasta Mönchengladbach
Wys. 4,60 m
Szerokość 3,20 m
Głębokość 9,90 m

19.RZEŹBA SZKŁO-WODA, 1998
Szkło, stal stopowa, woda, oświetlenie,
7 x 1,2 m x 1,2 m,
zbiornik ze stali stopowej: 4 x 4 m
arkady w Gerze

20.SŁUP ŚWIETLNY, 1987
30-metrowy szklany obelisk

21. SŁUP ŚWIETLNY, 1987
30-metrowy szklany obelisk

22.Projekt nowego zagospodarowania placu przed Schauspielhaus w Düsseldorfie
- niezrealizowany -

23.PROJEKT PAWILONU dla sułtana Omanu, 1988
- model -

24.ŚWIATŁO - ARCHITEKTURA, Arktyka 1976
Model pływającej stacji badawczej
94 x 140 x 80 cm

25.ŚWIETLNY EKSPERYMENT
Dla "JARDIN ARTIFICIEL"
Pustynia Wahiba, Oman, 1968/1997

26.CZAS GWIAZD, 1963
Plexi, soczewki Fresnela
325 x 35 x 9 cm
sfotografowany na Ibizie

27.KARAWANA FARB
Grand Erg Oriental, 1976,
Plexi, długość ok 36 m

28.OGNISTA TRATWA, 1976
Arktyka

29. Projekt architektury szklanej
Pustynia Wahiba, Oman, 1968/1997
Szkło warstwowe, max. wys. 1 m

30.Model pływającego hotelu na Arktyce, 1976
Plexi, zabarwiona woda

31.ŚWIETLNE MIASTO NA PUSTYNI, 1976
Grand Erg Oriental
Aluminium, stal stopowa,
Ok. 4 x 6 m

32.STELA ZE SREBRNEGO ŚWIATŁA, 1970
14,5-metrowa stela w "Kolorowym Ogrodzie" ("Bundter Garten") miasta Mönchengladbach

33.KLINY PRZESTRZENI, 1978
Zagospodarowanie przestrzenne placu przed wojewódzkim zakładem ubezpieczeń (Landesversicherungsanstalt) w Düsseldorfie,
Max. wys. 11,7 m'

34.RZEŹBA WODNA, 1977
16,5-metrowa rzeźba przed zachodnioniemieckim bankiem wojewódzkim (Westdeutsche Landesbank) w Münster'

35.ŚWIETLNY DESZCZ, 1974-76
Szklana rzeźba zaprogramowana elektronicznie, dla kasyna miasta Aachen
- praca została zniszczona -

36.RZEŹBA Z BRĄZU I SZKŁA, 1990
W budynku kasy oszczędnościowej Sparkasse miasta Krefeld,
Szkło warstwowe, brąz, silnik,
Średnica 3,5 m

37.PLAC JÜRGENA PONTO, 1991
Całościowe zagospodarowanie przestrzenne placu przed wieżowcem Dresdner Bank we Frankfurcie

38.RYTM Z WODY I SZKŁA, 1991
Rzeźba-fontanna ze światła, szkła i wody przed budynkiem Landtagu miasta Düsseldorf

39.PLAC JÜRGENA PONTO, 1991
Całościowe zagospodarowanie przestrzenne placu przed wieżowcem Dresdner Bank we Frankfurcie

40.PLAC JÜRGENA PONTO, 1991
Całościowe zagospodarowanie przestrzenne placu przed wieżowcem Dresdner Bank we Frankfurcie

41.DUŻA RZEŹBA SKRZYDŁA, 1979
17-metrowa rzeźba ze stali stopowej i wody dla miasta Osnabrück

42.DUŻA STELA, 1989-1990
42- metrowa rzeźba ze stali stopowej dla Daimler Chrysler,
od 2006 w Stuttgarcie-Unterhirtzheim/Canstatter Tor

43.COLUMNE PRO CAELO, 1984
10-metrowa granitowa rzeźba na placu katedralnym miasta Kolonia,
waga: 62 tony

44.KINETYCZNY SŁUP ŚWIETLNY, 1993
Aluminium, wytłaczane i eloksalowane srebrnymi kolorami, silnik,
8,5 x 0,5 x 0,5 m,
na fasadzie zewnętrznej Dyrekcji Poczty Głównej (Oberpostdirektion) Dortmund

45. Model 18-metrowej rzeźby ze stali stopowej dla miasta Poznań

 

powrót do strony Zachęta